( çadıruşağı
) :Maydanozgillerden; özsuyu hekimlikte kullanılan bir bitkidir. Böceklerin,
gövdesine açtığı, deliklerden özsuyu sızar. Zamk gibi yapışkan olan bu maddeyle
yakı yapılır.
Kullanıldığı yerler:
Kan ve lenf damarlarını genişletir. Ağrıları dindirir. Müzmin ve mikrobik
hastalıkların tedavisinde kullanılır.
Çakal eriği
( prunus
spinosa ) :Bir çeşit eriktir. Ağacı bodurdur. Çiçekleri beyazdır ve
yapraklarından önce çıkar. Meyvesi yuvarlak ve yeşildir. Tadı buruktur.
Çiçekleri; Mart ve Nisan aylarında toplanıp, kurutulur.
Kullanıldığı yerler:
İshali keser, mide ve bağırsakların düzenli çalışmasını sağlar. Ateşli
hastaların kalbini kuvvetlendirir. Terletir ve vücutta biriken zehirli
maddelerin atılmasını sağlar. Boğaz ve bademcik iltihaplarını giderir. Anne
sütünü artırır.
Çamağacı
( pinus )
:Birçok çeşidi olan bir ağaçtır. Kozalakları ilk yıl kapalıdır. İkinci yıl
açılıp, kurur ve ağacın dibine düşer. İlaç yapımında; tomurcuğu, palamutu,
kozalağı, filizleri ve çırası kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Balgam söktürür. Müzmin öksürüğü keser. Kolay doğum yapmayı sağlar.
Çamfıstığı
( (pinus
pinea )Çam kozalaklarının içinden çıkarılır. Kuvvetli bir besindir. Günde 2
çorba kaşığı kadar (25 gram)'dan fazla yenilmemelidir.
Kullanıldığı yerler:
Bronşit, verem, akciğer hastalıklarının çabuk iyileşmesine yardımcı olur. Cinsel
istekleri artırır, ruhi çöküntüyü giderir. Kalp hastalıklarında da faydalıdır.
Çarkıfelek
(
fırıldakçiçeği )Çarkıfelekgillerden; çiçekleri tekerlek biçiminde, sarmaştığı
için duvar kenarlarına ve kameriyelere ekilen bir çeşit süs bitkisidir.
Hekimlikte yapraklarının üst kısımları kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Çarpıntıyı keser. Yüksek tansiyonu düşürür. Spazmları çözer. Uyku verir.
Çavdar
mahmuzu
( claviceps
purpurea )Çavdar ve ona benzeyen bitkilerin çiçeklerinde üreyen parazit bir
mantarın kışı geçirmek üzere aldığı mukavemet şeklidir. 10-35 milimetre
uzunluğunda, 2-5 milimete genişliğindedir. Dışı siyahımsı-mor; içi pempemsi veya
morumsu beyaz renktedir. Tadı yoktur. İçinde ergotin denilen zehirli bir madde
vardır. Ev ilaçlarında kullanılmamalıdır.
Kullanıldığı yerler:
Damarları daraltıcı özelliğinden ötürü hekimlikte kullanılır.
Çay
(
transtraemiaceae ) :Çaygillerden bir ağaçcıktır. Yapraklarında tanen, legumin,
esans ve teofilin vardır. Tesirli maddesi, teindir. Çay yaprakları
fermantasyondan sonra kavrulursa siyah, önce kavrulursa yeşil çay elde edilir.
Kullanıldığı yerler:
Aşırı miktarda olmamak şartıyla içilecek olursa bedeni ve zihni yorgunluğu
giderir. Sinirleri uyarır. Mide tembelliğini giderir. İdrar söktürür. İshal ve
dizanteriyi keser. Damar kireçlenmesini önler. Damar sertliği, kalp
yetersizliği, kan kanseri, guatr, nefrit, kolera ve bağırsak hastalıkarında
koruyucu ve tedavi edicidir. Haddinden fazla içilecek olursa çarpıntı, göğüs
anjini, sinir bozukluğu, baş ağrısı, sıkıntı, mide bulantısı, el titremesi ve
uykusuzluğa sebep verir. Şişmanlar, kalp, sinir, mide ve karaciğer hastaları,
romatizma ve nikristen şikayet edenler, böbreklerinde kum veya taş olanlar,
kabızlık ve yüksek tansiyondan yakınanlar, üremi veya albüminüri olanlar, mümkün
olduğu kadar az çay içmelidirler.
Çemen
( çimen )
:Baklagiller familyasından sarımsı beyaz çiçekli 20-40 santimetre boyunda, bir
yıllık, otsu bir bitkidir. Tohumlarında, müsilaj, uçucu ve sabit yağ,
trigonellin vardır.
Kullanıldığı yerler:
Balgam söktürür. Göğsü yumuşatır. Vücuda rahatlık verir. Şehvet artırır.
Centiyane
( LCentiyana,
Yilanotu, Esekturpu, Gentina lutea, Gentina radix ) :Doğu Karadeniz Bölgesi ve
uludağ'da yetişen, 1 metre kadar yüksekliğinde, geniş yapraklı, kalın köklü bir
bitkidir. Kökü acıdır. İçi sarı, dışı esmerdir. Kökü şifalıdır. Sarı ve mavi
türü vardır.
Kullanıldığı yerler:
İştah artırır, hazmı kolaylaştırır. Ateşi düşürür. Vücuda kuvvet verir. Mide
zafiyeti ve ekşimelerini giderir. Kansızlıkta da faydalıdır.
Ceviz
ağacı
( Koz )
:Uzun ömürlü; gövdesi kalın, kerestesi ve meyvesi değerli ulu bir ağaçtır.
Yemişi nişastalı ve yağlıdır. Hekimlikte; yaprakları, meyvesinin üzerindeki
yeşil kabukları ve yağı kullanılır. Bir çok çeşidi vardır.
Kullanıldığı yerler:
Yaprakları ve kabukları ile hazırlanan ilaçlar kanı temizler, kansızlığı
giderir. İshal ve dizanteriyi keser. Verem ve şeker hastalığında hem besleyici,
hem de tedavi edicidir. Kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser. El ve ayak
donuklarında, deri çatlaklarında faydalıdır. Saç ve elleri boyamakta da
kullanılır. Çok kuvvetli bir besin olduğundan fazla yememelk gerekir. Cevizyağı,
raşitizm ve sıracada faydalıdır. Kabızlığı giderir. Bağırsak solucanlarını
düşürür. Derinin yanmasını önler.
Çiğdem
(
mahmurçiçeği ) :Zambakgiller familyasından türlü renklerde çiçekler açan zehirli
bir kır bitkisidir. Çiçekleri Ağustos-Eylül aylarında açar. Rengi sincabidir.
Hekimlikte soğan kısmı, çiçekleri ve tohumu kullanılır. Etkili maddesi "colcihine
alkoloidi"dir. Birçok çeşidi vardır.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. Kabızlığı giderir. Tavsiye edilen dozdan fazla
kullanılmamalıdır.
Ciğerotu
( pulmonaria
officinalis ) :Nodangiller familyasından; 10-15 santimetre boyunda çok yıllık,
otsu bir bitkidir. Çiçekleri; önceleri kırmızımtıraktır. Sonradan morumsu-maviye
dönüşür. Gövdesi dik ve tüylüdür. İçeriğinde tanen, müsilaj, şekerler, reçine ve
sabit yağ vardır. Yaprakları kullanılır.
( kocayemiş
) :Gülgillerden sapları sürüngen, çiçekleri beyaz bir bitkidir. Yemişi pembe
renkli olup, kokuludur. Birçok çeşidi vardır.
Kullanıldığı yerler:
Vücudu kuvvetlendirir. Hasta olmayı önler. İdrar söktürür ve karında biriken
suyu boşaltır. Böbrek ve mesane hastalıklarının iyileşmesine yardımcı olur. Mide
ve bağırsak tembelliğini giderir. Sinirleri kuvvetlendirir. Yüksek tansiyonu
düşürür. Bağırsak kurtlarını döker. Safra ifrazatını arttırır ve safra
taşlarının dökülmesine yardımcı olur. Karaciğer kifayetsizliğini ve şişliğini
giderir. Ateşi düşürür. Dişdibi taşlarını eritir. Cilde tazelik ve güzellik
verir. Damar sertliği, mafsal iltihabı, romatizma, ve nikriste de faydalıdır.
Şeker hastaları da yiyebilir. Midesi zayıf olanlar suyunu içmelidir. Alerji
yapabilir.
Çirişotu
( sarızambak
) :Zambakgillerden, beyaz çiçekli bir bitkidir. Kökündeki yumrulardan çiriş
yapılır. Nisan - Temmuz aylarında çiçek açar.
Kullanıldığı yerler:
Kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser. Memeli basuru tedavi eder. Mafsal
ağrılarını dindirir. İdrar ve adet kanı söktürür. Saçkıran tedavisinde de
kullanılır.
Çitlembik
( celtis )
:Karaağaçgiller familyasından; 70 kadar türü olan bir çeşit sakız ağacının
meyvesidir. Çitlembik ağacının meyveleri mercimekten az büyük ve buruk fıstık
tadındadır. Hekimlikte meyvesi, yaprakları, tohumları ve sakızı kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Ayak terlemelerini keser. Yaraları tedavi eder. Böbrek kumlarının dökülmesine
yardımcı olur. Mide ağrılarını dindirir. Öksürüğü keser.
Çitsarmaşığı
(
convolvulus sepium ) :Uzun ömürlü, 1-5 metre boyunda sarılıcı bir süs
bitkisidir. Haziran - eylül aylarında çiçek açar. Kökü, oldukça uzundur.
Yaprakları gövde üzerinde sarılmış vaziyettedir. Hekimlikte kök ve yaprakları
kullanılır. 30 kadar türü vardır.
Kullanıldığı yerler:
Kabızlığı giderir.
Civanperçemi
( yaraotu )
:Bileşikgillerden; çeşitli türleri olan bir kır bitkisidir. Kuru topraklarda,
yol kenarında yetişir. Yaprakları uzun ve parçalıdır. Çiçekleri beyaz ve
pembedir. Kandil şeklinde gruplaşmıştır. Kokusu çok güzeldir. Hekimlikte dal,
yaprak ve çiçekleri kullanılır. İçinde Achillein denilen acı bir madde vardır.
Kullanıldığı yerler:
Hazımsızlığı ve kansızlığı giderir. Kanı temizler. Balgam söktürür, öksürüğü
keser. Sinirleri ve vücudu kuvvetlendirir. Bağırsak ve mide gazlarını giderir.
İshali keser. Basur memelerini tedavi eder. Kızamık, boğmaca, raşitizm,
albasması, aybaşı gecikmesi ve kemik hastalıklarında faydalıdır. İdrar söktürür.
Yaraları iyileştirir.
Çoban
çantası
(
çobankesesi ) :Turpgillerden, bir çeşit yaban bitkisidir. Meyveleri, torbaya
benzer. Yaprakları rozet şeklinde olup, demet görünümündedir. Çiçekleri
beyazdır. Yaz aylarında toplanıp, kurutulur.
Kullanıldığı yerler:
Böbrek kum ve taşlarının düşürülmesine yardımcı olur. Ağrıları giderip, vücuda
rahatlık verir. Burun kanamalarını durdurur.
Çoban
düdüğü
(
meyhaneciotu ) :Lohusagillerden, nemli yerlerde yetişen, uzun ve yeşil yapraklı
bir bitkidir. Sapları sivri, kısa ve parlaktır. Çiçekleri de çana benzer.
Hekimlikte kökü kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Kabızlığı giderir.
Çoban
püskülü
( ilex
auifolium ) :Çobanpüskülügillerden; hekimlikte yaprakları kullanılan bir
bitkidir. 300 kadar türü vardır.
Kullanıldığı yerler:
Ateşi düşürür, terletir ve vücuda rahatlık verir.
Çuhaçiçeği
(
baharçiçeği ) :Çuhaçiçeğigillerden; sık çiçek açan bir süs bitkisidir. Kökü
kırmızı; yaprakları sarıdır. Çiçekleri ise; koyu sarı renkte olup, çuha gibi
kıvrıktır.
Kullanıldığı yerler:
İdrar ve balgam söktürür. Vücuda rahatlık verir. Sinirleri yatıştırır. Rahat
uyku sağlar. Yarımbaş ağrılarını dindirir.
Çıfıtotu
(
kokarsedefotu )Sedefotugillerden, çayırlarda ve hendek kenarlarında yetişen
zehirli bir bitkidir. Yaprakları geniş, çiçekleri küçük ve sarı renklidir.
Çiçekleri dallarının dışına çıkmış demetler şeklindedir. Keskin bir kokusu
vardır. Acıdır. Kullanırken, tavsiye edilen dozu aşmamak gerekir.
Kullanıldığı yerler:
Kalp çarpıntılarını giderir. Mide ağrılarını dindirir. Zeytinyağı ile
kavrulduktan sonra çıbanların üstüne konulacak olursa, olgunlaştırır.
Çınarağacı
( platanus )
:Çınargiller familyasından; 30 metreye kadar boy salan, gövdesi kalın, uzun
ömürlü, koyu gövdeli bir ağaçtır. Hekimlikte kozalakları ve yaprakları
kullanılır. Birçok çeşidi vardır.
Kullanıldığı yerler:
Kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser. Diş ve vücut ağrılarını dindirir. Saç
kepeklerini giderir.
Çürdükotu
( çördekotu
) :Dallı, budaklı, yaprakları sivri ve ayva biçiminde bir çeşit bitkidir.
Çiçekleri mavi renkte olup, dikenlidir. Çiçeklerinin tozu; sarı veya sarımsıdır.
Tadı acıdır.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. Hazımsızlık ve mide zafiyetini giderir. Kulunç ağrılarını keser.
Zayıf çocukların gelişmesine yardımcı olur.
Çöp-i
çini
( smilax ) :Çinde
ve Hindistan'da yetişen Smilax China adlı bitkinin köklerinden ve
dışkabuklarından ayrılmış risomudur.
Kullanıldığı yerler:
Ateşi düşürür, terletir ve vücuda rahatlık verir.
Çöpleme
( boynuzotu
) :Düğünçiçeğigillerden bir çeşit bitkidir. Birçok çeşidi vardır. Akçöpleme
denilen çeşidi; uzun yapraklı, geniş ve güzel çiçekli zehirli bir bitkidir. Boyu
1-1,5 metre kadardır. İçeriğinde A ve B vitaminleri vardır. Hekimlikte, kökü
kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Ağrıları dindirir. Yüksek tansiyonu düşürür. Ev ilaçlarında kullanılırken,
tavsiye edilen dozu aşmamak gerekir.
Çörekotu
( siyah
susam ) :Düğünçiçeğigillerden; susam iriliğinde siyah tohumları olan bir çeşit
bitkidir. Güzel kokuludur. Hamurişlerine çeşni vermek için kullanılır.
Yurdumuzda 12 türü vardır.
Kullanıldığı yerler:
İştah açar. Vücuda kuvvet ve dinçlik verir. Hazmı kolaylaştırır. Mide ve
bağırsak gazlarını söker. Koklanacak olursa; baş ağrısını keser. Nezle ve sara
hastalığında tütsü yapılır. Suyu ile sivilcelere pansuman yapılır.
Çöven
( sabunotu )
:Kökü ve dalları, suyu sabun katılmış gibi köpüren, kir temizleyici bir
bitkidir. Helvacılıkta, ağdayı ağartmak için de kullanılır. Kökü, büyük ve
kalındır. Dışı, hafif kırmızımtıraktır. Çiçekleri; pembe, beyaz olup, salkım
şeklindedir. Köklerin dövülmesinden çöven elde edilir.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. Terletir, ateşi düşürür. Vücuda rahatlık verir. Kusturur ve
balgam söktürür. Cilt hastalıklarında da faydalanılır. Temizleyici olarak da
kullanılır.
Şifalı Bitkiler Şıfacı bitkiler Şifa Veren
bitkiler Hastalıklara iyi Gelen Bitki Tedavileri Tıpda Adı Artık Alternatıf Tıp
Diye Anılan bitkisel Tedavi Tedaviler Hastalıklara İyi gelen Doga Bitkileri
Yaban otları yayla Otları Mezre otları Çeşitli Yaban Otları Ağaç kokleri
Meyveler Ağaç yapraklarından Yapılan Bitkisel Şifalı bitkiler Tedavisi
Tedavileri