(
bingözotu ) :Çitsarmaşığıgiller familyasından; Anadolu'da ve Suriye'de yetişen,
sarılarak tırmanan, sürünücü ve sütlü, çok yıllık bir bitkidir. Gövdesi ince ve
tüysüzdür. Çiçekleri beyaz ve sarımsı renktedir. Meyvesi 4 tohumlu, 2 gözlü bir
kapsüldür. Kökleri uzun ve kalındır. Kökü, nişasta, tanen, müsilaj ve "skammonin"
taşır. Ev ilaçlarında kullanılmaması tavsiye edilir.
Kullanıldığı yerler:
Kalınbağırsağa tesir eden tahriş edici bir müshildir. Frengide faydalıdır.
Mandalina
(
mandarin ) :Turunçgiller familyasından; 5-6 m yüksekliğinde mandalina ağacının
meyvesidir. Tatlı, kokulu, lezzetli, vitamince zengin bir meyvedir. Kabuğundan
esans çıkarılır.
Kullanıldığı yerler:
Kanı temizler. Sinirleri yatıştırır. Damar sertliği, felç ve gripte faydalıdır.
Mantar
( fütr )
:Boy, biçim ve bölge bakımından büyük değişiklikler gösteren, yüz bin kadar
çeşidi bulunan bir çeşit bitkidir. Karada ve tatlı sularda yaşarlar. Mantarların
içinde tıbbi etkileri olanlar, gıda olarak kullanılanlar, zehirlenmelere sebep
olanlar, hayvanlarda ve bitkilerde hastalık yapanlar, antibiyotik madde
oluşturanlar ve kimya sanayiide kullanılanlar vardır.Yenen mantarların çoğu
bazitli mantarlardır. Bunların 500 kadar cinsi ve 13500 kadar türü vardır.
Sporları şişkin bir hif ucunda 4 tane olarak meydana gelir. Makbul olan türü
şemsiye mantarıdır. Büyük ve göz alıcı bir şekildedir. Şapkası başlangıçta
yuvarlak veya yumurta biçimindedir. Sonradan çan, şemsiye veya tabak şekline
döner. Rengi beyazımtırak gri ile esmerimtırak gri arasında değişir. Çapı 25-30
cm kadardır. Eti yumuşak ve süt gibi beyazdır. Lezzeti hoştur. Yer mantarı da
yenir. Huni biçimindedir. Şapkasının eti sarımtırak beyaz ve sarı kenarlıdır.
Kokusu kayısıyı hatırlatır. Lezzeti ise karabiberi andırır. Hazmı güçtür.
Kullanıldığı yerler:
Etin yerini tutar. Protein değeri etten fazladır. Yorgunluğu giderir. Düşünme ve
öğrenme yeteneğini geliştirir. Kansızlığı giderir. Bedenin gelişmesinde yardımcı
olur. Romatizma ve üremi olanlar yememelidir.
Margarit
( çayır
kasımpatı ) :Dağlarda ve çayırlarda yetişen güzel çiçekli bir bitkidir.
Kasımpatıya benzer. Dalları ufaktır. Yeşil yaprakları dantela gibidir.
Çiçeklerin etrafında beyaz yaprakları vardır. Ortası altın sarısı rengindedir.
Çiçekleri yaz aylarında toplanıp kurutulur.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. Terletir. Böbrek taşlarının düşürülmesinde yardımcı olur.
Karaciğer hastalıklarında faydalıdır. Egzama, temriye gibi deri hastalıklarında
şikayetleri giderir.
Marrup
( marupa
) :İkiçenekliler sınıfının, simaroubaceae familyasından, Amerika'da dokuz türü
olan, bileşik almaşık yapraklı bir ağaçtır. Antillerde yetişen şişmarouba amara;
20 m kadar boyunda bir ağaçtır. Kabuğu düz, pürüzsüz, grimsi ve çok acıdır.
Kerestesi kıymetlidir.
Kullanıldığı yerler:
Ateş düşürür. Kalp hastalıklarında faydalıdır.
Marul
(
lactuca ) :Bileşikgiller familyasından; geniş ve uzun yeşil yapraklı ve çok
yıllık bir bitkidir. Tohumları, cinsine göre esmer veya siyahtır. Ilık iklimi
sever. İlk ve sonbahar aylarında ekilir. Yurdumuzda bir çok çeşidi vardır.
Kullanıldığı yerler:
Sinirleri yatıştırır. Uykusuzluğu giderir. Sinirsel kalp çarpıntılarını keser.
İsteride faydalıdır. Erkeklerde aşırı cinsel istekleri keser. Kabızlığı giderir.
Basur memelerinde faydalıdır. Kandaki şeker miktarını düşürür. Kanı temizler.
Hazmı kolaylaştırır. Nekahat devresinin kolay atlatılmasında yardımcı olur. Bol
idrar söktürür. Romatizma ve Nikris'te faydalıdır. Göğsü yumuşatır. Karaciğer ve
dalak şişliklerini indirir. Böbrek iltihaplarında iyidir. Aybaşı halinin ağrısız
ve muntazam olmasını sağlar. Suyu, ergenlik sivilcelerini giderir. Yüze tazelik
ve güzellik verir. Lapası; kan çıbanı, apse ve yanıklarda faydalıdır. Asabi
öksürükleri keser. Anne sütünü artırır.
Mayasılotu
(
egzamaotu ) :Ballıbabagillerden; yurdumuzun hemen hemen her bölgesinde yetişen,
beyaz tüylerle kaplı, alçak bir bitkidir. Yaprak kenarları alta doğru kıvrıktır.
Çiçekleri beyazdır. Ev ilaçlarında çiçekli bitki kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Mide rahatsızlıklarını giderir. Sinirleri uyarır. Ateşi düşürür. Egzamaya
faydalıdır. Vücuda kuvvet verir.
Maydanoz
(
midenuvaz )Maydanozgiller familyasından; yaprakları güzel kokulu ve parçalı,
kazık köklü, 30 - 100 cm boyunda, iki yıllık otsu bir bitkidir. Çiçekleri
şemsiye halindedir. Tohumları ufak ve esmerdir. Meyvelerinin içeriğinde uçucu
bir yağ ile apiin adlı bir glikozit vardır. Kökünde, biraz uçucu yağ, müsilaj ve
apiin vardır. Yaprakları, kökü ve meyvesi kulanılır.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. İştah açar. İltihaplı yaraların iyileşmesini sağlar. Aybaşı
sancılarını keser. Sürmenajda faydalıdır. Yüksek tansiyonu düşürür. Kalbin
yorulmasını önler. Kansızlığı giderir. Kansere karşı korur. Karaciğer şişliğini
giderir. Safra akışını kolaylaştırır. Vücuttaki zehirli maddelerin atılmasını
kolaylaştırır.
Vücutta biriken suyu boşaltır. Böbrek taşlarının düşürülmesine yardımcı olur.
Romatizmada faydalıdır. Mide ve bağırsaklarda gaz birikmesini önler. Bağırsak
solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur. Aybaşı kanamalarının düzenli
olmasını sağlar. Anne sütünü azaltır ve böylelikle memelerin şişmesini önler.
Cinsel istekleri artırır. Görme gücünü artırır. Böbrek iltihabı olanlar maydanoz
yememelidir.
Mazı
( thuja
)Servigiller familyasından; pul yapraklı daima yeşil, ağaç veya ağaçcık halinde
bulunan bir bitki cinsidir. Ev ilaçlarında yaprakları ve kozalağı kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Yaprakları siğilleri yok etmekte kullanılır. Kozalağından bağırsak solucanı
düşürücü ilaç yapılır. Gebe kalmayı önlemek için kullanılır. Bazı
zehirlenmelerde, panzehir olarak kullanılır. Basur memelerinde faydalıdır.
Melekotu
(
angelica )Maydanozgiller familyasından; dere kenarlarında, çayırlarda ve
ormanlardaki ağaçsız alanlarda yetişen, boyu 3 m kadar, hoş kokulu, otsu bir
bitkidir. İstanbul, Marmara Bölgesi, Doğu Karadeniz ve Beyşehir dolaylarında
yetişir. Boyu 1- 1,5 m kadardır. 2 veya çok yıllık bir bitkidir. Gövdesi
silindiriktir. Boyuna çizgiler vardır. İçi boştur. Mavimtırak yeşil veya kırmızı
renktedir. Çiçekleri beyazdır. Kökü ve rizomlarında uçucu bir yağ ve tanen
ihtiva eder. Yaz ve sonbahar aylarında toplanıp kurutulur.
Kullanıldığı yerler:
Mide ve bağırsak hastalıklarına iyi gelir. Sinirleri kuvvetlendirir. Spazmları
giderir. Astım nöbetlerini giderir. Kuvvet ve iştah verir. Nekahat devresinin
kısa sürmesini sağlar. Yapraklarından çıkan suya, bir parça pamuk bastırılıp,
diş çürüğüne konursa, ağrıyı keser. Kandolaşımını düzenler. Terletir. Kurutulmuş
melekotu, dövülüp başa sürülecek olursa, bitleri öldürür.
Melisa
(
oğulotu ) :Ballıbabagiller familyasından; çok dallı, beyaz çiçekli otsu bir
bitkidir. En önemli türü tıbbi melissadır. İstanbul, Bursa, Ege ve Akdeniz
bölgesinde yetişir. Boyu 30 - 80 cm kadardır. Limon kokuludur. Çok yıllık bir
bitkidir. Yaprakları ince ve yumuşak tüylüdür. Çiçekleri beyazdır. Yapraklarında
tanen, reçine ve uçucu bir yağ vardır.
Kullanıldığı yerler:
Mide ve bağırsak ağrılarını keser. Kalbi kuvvetlendirir. Hazımsızlık, baş ağrısı
ve migrende faydalıdır. Melankoli, sara, başdönmesi, kulak çınlaması ve sinir
krizlerinde şikayetleri ortadan kaldırır. Bayılmalarda kullanılır. Mide ve
bağırsak gazlarını söker. Aybaşı ağrılarını keser ve aybaşı kanamalarını
düzenler. Huzursuzluk ve sıkıntıları giderir. Hafıza zayıflığında faydalıdır.
Menekşe
(
benefşe ) :Menekşegiller familyasından; çiçekleri tek renkli, bir veya çok
yıllık otsu bir bitkidir. Yaprakları yürek biçiminde ve hemen hemen sapsızdır.
Genellikle az veya çok koyu renkli olur. Beyaz renklileri de vardır. İlkbahar
aylarında çiçek açar.
Kullanıldığı yerler:
Terletir. Vücuda rahatlık verir. Kanı temizler. Vücutta biriken zehirlerin
atılmasını sağlar. Nikris ve romatizmada faydalıdır. Kabızlığı giderir. Sıracada
faydalıdır. Cilt hastalıklarında da kullanılır. Lapası yaraların iyileşmesini
sağlar. Menekşe yağı, egzama ve uyuzu tedavi eder. Boğmaca ve boğaz ağrılarında
faydalıdır. Sulu temriyeleri de tedavi eder.
Mercimek
(
merdümek )Baklagiller familyasından; beyaz çiçekli, bir yıllık bir tarım bitkisi
ve bunun besin olarak kullanılan yuvarlak, yassı tohumudur. Mart - Nisan
aylarında ekilir. İlk çağlardan beri Akdeniz bölgesinde yetiştirilmektedir.
İçeriğinde B vitaminleri ve fosfor vardır.
Kullanıldığı yerler:
Beden ve zihin gücünü artırır. Sinirleri kuvvetlendirir. Bağırsaklara yumuşaklık
verir. Sinir zafiyetlerinde faydalıdır. Kan yapar. Anne sütünü artırır.
Baharatlı çorba şeklinde yenmesi tavsiye edilir.
Mersin
( asmar
) :Mersingiller familyasından; daima yeşil çalı veya 2-5 metre boyunda bir
ağaçcık olan bir bitkidir. Yaprakları deri gibi serttir. Çiçekleri beyazdır.
Kokusu güzeldir. 100 kadar türü vardır. Yabani mersin Akdeniz çevresinde
yetişir. Meyvesine de mersin denir. Küçüktür. Tatlı bahratlı ve kokuludur.
Yenir. Yapraklarında ve çiçek dallarında reçine, tanen, sinaol, terpen, mirtol,
pinen gibi maddeler vardır. Meyvelerinde ise uçucu yağ, şeker, sitrik asit
bulunur.
Kullanıldığı yerler:
Bronşitte faydalıdır. Mesane iltihaplarını da giderir. Nezlede faydalıdır.
Akciğer iltihaplarında kullanılır. Bel soğukluğunda faydalıdır. İshali keser.
Mide ağrılarını giderir. Egzamada faydalıdır. Saçları boyamakta kullanılır.
Meryemotu
( )
:(mübarekotu) : Gülgiller familyasından; Doğu, Güney ve Karadeniz bölgeleri ile
İstanbul çevresinde yetişen bir bitki türüdür.
Kullanıldığı yerler:
Yaprakları ve kökü kuvvet verici olarak kullanılır. İshali keser.
Meryempelsengi
( çalapa
) :Guttiferae familyasından Antil adalarında yetişen bir ağaçtır. Kabuklarından
reçine elde edilir.
Kullanıldığı yerler:
Müshildir. Kabızlığı giderir. İdrar söktürür. Safra akışını düzenler. Sıtma,
frengi, kulunç, sarılık, mafsal ağrıları ve baş ağrılarında kullanılır.
Bağırsaklarında hastalık olanlar kullanmamalıdır.
Meyankökü
( piyan
) :Baklagillerden kalın rizomlu bir ağaçcıktır. Yaprakları tüysü, yaprakçıkları
pek çoktur. Çiçekleri beyaz, morumsu veya mavimsidir. Başak biçimindedirler.
Yurdumuzda Batı ve Güney Doğu Anadolu'da yetişir. Boyu 50 cm ile 2 m
arasındadır. Çok yıllık otsu bir bitkidir. Çiçekleri mavi mor renklidir.
Meyankökü adı verilen kökleri tatlıdır. İçeriğinde glikoz, sakkaroz, nişasta,
tanen, asparagin, yağ, zamk, reçine ve glisirizin vardır. Meyan balı da kökünden
elde edilir. Üç yıllık kökler kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Grip, nezle, anjin ve nefes darlığında faydalıdır. Öksürük ve balgam söktürür.
Vücuda rahatlık verir. İdrar söktürür. Yüksek tansiyonu düşürür. Mide - 12
parmak bağırsağı ülseri ve gastriti tedavi eder. İştah açar, hazmı
kolaylaştırır. İncebağırsak iltihaplarını giderir. Vücuda serinlik verir.
Kabızlığı giderir. Fazlası tiryakilik yapar ve zararlı olur.
Meşe
( bişe )
:Kayıngiller familyasından; kışın yaprak döken veya her zaman yapraklı olan,
uzun ömürlü bir orman ağacı cinsidir. Odunu sık dokulu; ağır, sert ve
damarlıdır. Erişkin meşenin odunu, kızıla çalan koyu sarı renktedir. Doğal
olarak 30'dan fazla türü vardır. Yurdumuzda birçok çeşidi vardır.
Kullanıldığı yerler:
İshal ve dizanteriyi keser. Bağırsak bozukluklarını giderir. Boğaz ve bademcik
iltihaplarını tedavi eder. Kanamaları durdurur. Basur memelerinden doğan
şikayetleri giderir.
Mineçiçeği
( kanotu
) :Mineçiçeğigiller familyasından; gövdesi dört köşeli, sapsız yaprakları
tüylerle örtülü, otsu bitki veya ağaçcıktır. Çiçekleri başak durumundadır.
Renkleri eflatun veya bazen de alacalıdır. Yurdumuzda yetişen verbana
officinalis denilen türü 30-80 cm boyunda, bir veya birçok yıllık otsu bir
bitkidir. Otsu kısmı ve kökü glikozit, tanen ve acı bir madde ihtiva eder.
Kullanıldığı yerler:
Sinirleri yatıştırır. Yorgunluğu ve uykusuzluğu giderir. İştah açar. İdrar
söktürür. Terletir. Baş, bel ve mafsal ağrılarını dindirir. Göğüs ve kulak
ağrılarını keser. Romatizma, lumbago, siyatik ve nikriste faydalıdır.
Miskçiçeği
(
eşekkulağı ) :İkiçenekliler sınıfının, Dipsacaceae familyasından güzel kokulu
bir bitkidir.
Kullanıldığı yerler:
Sinirleri yatıştırır. Vücuda rahatlık verir.
Miskotu
(
amberçiçeği ) :İkiçenekliler sınıfından; 50-100 cm boyunda, sarımtırak renkli,
güzel kokulu bir bitkidir. Yapraklarında şekerler, uçucu yağ, A ve B vitaminleri
vardır. Çiçekli dalları kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Vücuda kuvvet verir. Sinirleri uyarır. Aybaşı tutukluğunu giderir. İştah açar.
Safra ifrazatını artırır.
Misvak
(
salvadore persica ) :İkiçenekliler sınıfının, salva doraceae familyasından, Doğu
Afrika'dan Hindistan'a kadar uzanan bölgelerde yetişen küçük bir step ağacıdır.
Odunu çok liflidir. Dallarının ucundaki kısım diş fırçası yerine kullanılır.
Meyvesi de yenebilir.
Kullanıldığı yerler:
Dişleri temizler. Diş etlerini kuvvetlendirir. Ağız kokusunu giderir.
Muz
( musa )
:Muzgiller familyasından; sıcak bölgelerde yetişen, çok yıllık ve çok büyük bir
otsu bitki cinsidir. Yurdumuzda Antalya ve Anamur çevresinde yetiştirilir. Muz
ağacının gövdesi; toprak altında kök-sap veya soğan halinde bulunur. Yaprakları
bu kök-saptan çıkar. Tabandaki çiçekleri meyve verir. Meyvelerin tamamı sarkık
bir sapın üzerinde toplu halde bulunur. Nişasta ve şeker bakımından zengindir.
Lezzetlidir. Fırında veya güneşte kurutulduğu zaman çok besleyici bir un verir.
Kullanıldığı yerler:
Vücudun ihtiyacı olan bütün maddeleri karşılar.
Kemiklerin gelişmesini sağlar. Nekahat
devresini kısaltır. Sinir zafiyeti ve yorgunluğu giderir. Böbrek ve mafsal
iltihabında, bağırsak hastalıklarında faydalıdır. Müzmin kabızlık çekenler fazla
yememelidir.
Mürsafi
(
mürrisafi ) :Burseraceae familyasından; çeşitli balsam ağaçlarından elde edilen
reçine sakızıdır. Güzel kokusu vardır. İlkçağlardan beri kullanılır. Kokusu
kuvvetli, tadı acıdır.
Kullanıldığı yerler:
Spazmları giderir. Uyarıcıdır. Aybaşı tutukluğunu giderir.
Mürver
(
patlangıç ) :Hanımeligiller familyasından; türlerinin çoğu Kış aylarında
çiçekleri döken çalı veya ağaçcık halinde odunsu, ender olarak da otsu
karakterde olan bir bitki cinsidir. Sürgünlerinin geniş bir özü vardır.
Tomurcukları bol sayıda pullarla örtülmüştür. Çiçekleri beyazdır. Meyveleri
kabuksuz tane şeklindedir. 20 kadar türü vardır. Yurdumuzda doğal olarak
bulunur. Yaprakları uçucu yağ, şekerler ve bazı organik asitler taşır.
Meyvelerinde acı madde, tanen, şekerler, valerian asidi ve bol miktarda renk
maddesi bulunur. Yapraklar ve meyveler müshil olarak kullanılır. Köklerinde
müshil tesiri vardır. Çiçekleri terletici ve hafif yatıştırıcıdır. Kullanılan
kısımları; yaz aylarında toplanıp, kurutulur.
Kullanıldığı yerler:
Kabızlığı giderir. Ateşi düşürür. Vücuda rahatlık verir. İdrarı çoğaltır. Anne
sütünü artırır. Nezlede faydalıdır. Güneş yanıklarında da faydalıdır.
Mısır
( zea mays )
:Buğdaygiller familyasından; 180 - 200 cm boyunda, dik ve yüksek gövdeli, geniş
şerit yapraklı, bir yıllık bir bitkidir. Kökü kalın ve saçaklıdır. Yaprakları
şerit gibi, uzun, paralel damarlı, sert ve sivri uçlu, sapsız, kenarları,
dalgalıdır. İki çeşit çiçeği vardır. Erkek çiçekler gövdenin ucunda salkım başak
şeklinde, dişi çiçekler ise yaprakların koltuğunda koçan halindedir. Dişi
çiçeklerin stilusları uzundur ve kınlarının tepesinden dışarı doğru sarkarlar.
Bunlar mısırpüskülü denilen kısmı meydana getirirler. Meyvesi, koçanı üzerinde
sıkışık şekilde dizilidir. Rengi açık veya koyu sarı; esmer veya kırmızımtırak
renklidir. Mısırpüskülünün içeriğinde glikoz, maltoz gibi şekerler, sabityağ,
steroller, reçine ve çok miktarda potasyum tuzları vardır. İdrar söktürücü,
idraryollarını temizleyici ve hararet verici olarak kullanılır. Mısırözü yağı,
mısır tanelerinden çıkarılır. İçeriğinde yağ asitleri, A vitamini, az miktarda
steroller ve bol miktarda nişasta vardır. Mısırözü yağı damarsertliğini önler.
Kullanıldığı yerler:
Daha ziyade mısırpüskülü ve mısırözü yağı kullanılır. Mısır iyi bir besindir.
Ancak hazmı biraz güçtür. Guatr olanların yememesi tavsiye edilir.
Şifalı Bitkiler Şıfacı bitkiler Şifa Veren
bitkiler Hastalıklara iyi Gelen Bitki Tedavileri Tıpda Adı Artık Alternatıf Tıp
Diye Anılan bitkisel Tedavi Tedaviler Hastalıklara İyi gelen Doga Bitkileri
Yaban otları yayla Otları Mezre otları Çeşitli Yaban Otları Ağaç kokleri
Meyveler Ağaç yapraklarından Yapılan Bitkisel Şifalı bitkiler Tedavisi
Tedavileri