(
zaferan ) :Süsengiller familyasından; yurdumuzda da yetiştirilen, 10-15 cm
boyunda, çok yıllık otsu bir bitkidir. Etli, yuvarlak, kaidesi yassı, 4 cm kadar
çapında, üstü esmer renkli ve zarımsı pullarla kaplı, alt tarafında da kök
parçaları bulunan bir soğanı vardır. Yaprakları uzun ve koyu yeşildir. Çiçekleri
mor renklidir. Sonbahar mevsiminde yapraklardan önce açar. Meyvesi kapsül
şeklindedir ve sonbahar aylarında meydana gelir. İçeriğinde; şekerler, organik
asitler, krosin ve uçucu yağ vardır. Tepeciklerinden elde edilen toz; renk, tat
ve koku verici olarak kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Vücuda kuvvet verir. Sinirleri uyarır.
Aybaşı gecikmelerinde faydalıdır. Rahim
hareketlerini arttırır. İştah açar. Sinir zayıflığını giderir. Öksürük, bronşit
ve astımda faydalıdır. Fazla miktarda kullanılmamalıdır. Hamilelerin de
kesinlikle kullanmaması gerekir.
Sakızağacı
(
mastaki ) :Antepfıstığıgiller familyasından; Akdeniz kıyılarında yetişen, 4 m
kadar boyunda, sık dallı, çalı görünümünde, kış aylarında yaprak dökmeyen bir
ağaçtır. Çiçekleri küçük ve kırmızı renklidir. Meyvesi ufak, yuvarlak ve sivri
uçludur. Başlangıçta kırmızı renkli iken sonradan siyaha dönüşür. Dal ve
gövdesinden sakız elde edilir.
Kullanıldığı yerler:
Midenin düzenli çalışmasını sağlar. Tükürük salgılanmasını artırır. Çene
kaslarını güçlendirir. Diş etlerini temizler.
Salep
(sahlep
) :Salepgiller familyasından; tel köklü otsu bir bitkidir. Kökünde 2 tane yumru
vardır. Gövdesi, dik ve silindirimsidir. Çiçekleri salkım veya başak
şeklindedir. Kullanılan yeri köklerindeki yumrularıdır. Yurdumuzda bir çok
çeşidi vadır. Salep yumruları müsilaj, glikoz ve uçucu bir yağ taşır.
Kullanıldığı yerler:
Göğsü yumuşatır. Öksürük ve bronşitte faydalıdır. Kabızlığı giderir. Basur
memelerinde faydalıdır. Zihni çalışma gücünü arttırır. Kalbi kuvvetlendirir.
Aybaşı kanamalarının düzenli olmasını sağlar. Bağırsak solucanlarının
düşürülmesine yardımcı olur. Vücudun ısınmasını sağlar. Cinsel gücü artırır.
Sandalağacı
(
kalanga ) :Sandalgiller familyasından; küçük boylu bir ağaçtır. Hindistan ve
Malakka'nın dağlık bölgelerinde yetişir. Yaprak dökmez. Yaprakları
karşılıklıdır. Çiçekleri sarımtırak kırmızıdır. Meyveleri kiraz büyüklüğünde
olup, siyah renklidir. Odunu sarımtırak renktedir ve kokuludur. Bu odundan uçucu
bir yağ olan santal esansı çıkarılır. Hekimlikte kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
İdraryollarındaki mikropları giderir.
Saparna
( smilax
) :Zambakgiller familyasından; tırmanıcı ve dikenli gövdeli, yeşilimsi çiçekli,
çok yıllık bir bitkidir. Yaprakları kalp şeklindedir. Çiçekleri şemsiye
durumundadır. Kökünde tanen ve saponin bulunur. Birçok türü vardır. Yurdumuzda
nemçe saparnası, Anadolu saparnası bulunur.
Kullanıldığı yerler:
Terletir. Kanı temizler. Cilt hastalıklarında faydalıdır. Frengide kullanılır.
Sarmaşık
( hedera
)Sarmaşıkgiller familyasından; tırmanıcı yeşil odunsu bir bitkidir. Meyvesi
etli, yuvarlak ve üzümsüdür. Yurdumuzda; adi sarmaşık ve kafkas sarmaşığı olmka
üzere 2 çeşidi vardır. Yaprak ve meyvelerinde heederin denilen zehirli bir madde
vardır.
Kullanıldığı yerler:
Haricen yaraların tedavisinde kullanılır.
Sarımsak
( tüm
)Zambakgiller familyasından; bütün kısımları keskin kokulu, 30-100 cm
yüksekliğinde, otsu bir bitkidir. Toprak altında iri bir soğanı vardır.
Çiçekleri beyazımsı pembedir. Yaprakları uzun, yassı, paralel damarlı ve sivri
uçlu olup, gövdeyi sarmıştır. Soğanı özel kokulu uçucu bir yağ, şekerler, A, B,
C, P vitaminleri içerir. Yağında alliin denilen bir madde vardır.
Kullanıldığı yerler:
Yüksek tansiyonu düşürür. İştah açar. Solunum ve hazım sistemindeki mikropları
öldürür. Grip, tifo ve difteri gibi salgın hastalıklar sırasında faydalıdır.
Hazmı kolaylaştırır. Kabızlığı giderir. Bağırsak solucanlarının düşürülmesine
yardımcı olur. Kanı temizler. Kalp adalelerini kuvvetlendirir. Böbreklerin
normal çalışmasını sağlar. Karında ve bacaklarda toplanan suyun boşalmasında
yardımcı olur. Romatizma ve mafsal iltihaplarında faydalıdır. Damar sertliğini
önler. Ateşi düşürür. Arpacık ve basur memelerinde faydalıdır. Zehirlenmelerde
kullanılır. İdrar tutukluğunu giderir. Zehirli hayvan sokmasında da faydalıdır.
Saçların uzamasına da yardımcı olur.
Sarımsak
otu
(
alliarie ) :Turpgiller familyasından; dik saplı, küçük beyaz çiçekli bir
bitkidir. Oluşturulduğu zaman sarımsak kokusu verir. Hemen hemen her yerde
bulunur.
Kullanıldığı yerler:
Temriye uyuz ve yaraların tedavisinde kullanılır.
Sarıot
(
düğünçiçeği ) :Centiyangiller familyasından; gök yeşili renginde bir bitkidir.
Nemli kumsallarda yetişir. Sapı ince, yaprakları dipten çifter çifter
bitişiktir. Çiçekleri
sarıdır. Karadeniz bölgesinde bulunur.
Kullanıldığı yerler:
Ateşi düşürür. Asabi ağrıları dindirir. Romatizmada faydalıdır.
Sarısabır
( azvay
)Zambakgiller familyasından 180 kadar türü bulunan ve tropikal bölgelerde
yetişen bir bitkidir. Bazan sapsız küçük bitkiler, bazan da dallı budaklı
ağaçlar halinde bulunur. Yaprakları kalın ve etli olup, rozet şeklindedir.
Çiçekleri yeşilimsi, sarı veya donuk kırmızıdır. Çoğu zaman üç renklidir.
Yaprakları kesildiği zaman acı bir su çıkar. Pankima denilen bu su; hekimlikte
kullanılır. Yurdumuzda da bulunur.
Kullanıldığı yerler:
Kabızlığı giderir. Mide hastalıklarında faydalıdır. Vücudu kuvvetlendirir.
Yanıkların sebep olduğu sancıları keser. Sirke ile karıştırılıp, saç diplerine
sürülürse, dökülmelerini önler. Tavsiye edilen miktardan fazla
kullanılmamalıdır. Mesane ve rahim hastalıklarından şikayet edenlerin de
kesinlikle kullanmaması gerekir.
Sassafras
(bois de
sassafra ) :Defnegiller familyasından bir ağaçtır. Biri Amerika'da diğeri de
Çin'de olmak üzere iki türü vardır. Köklerinden, lavantacılıkta kullanılan
sagrol esansı elde edilir. Kurutularak toz haline getirilen yaprakları baharat
olarak kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Sassafrasın kökleri terletici olarak kullanılır.
Semizotu
(
semizebe )Semizotugiller familyasından; bir yıllık otsu bir bitkidir. Gövdesi
toprak üzerine yatık, yaprakları sapsız ve etlidir. Yenilen kısmı, küçük,
yuvarlak yeşil yaprakları ve körpe saplarıdır. C vitamini ve Demir bakımında
zengindir. İçeriğinde kuzukulağı asidi bulunduğundan tadı biraz mayhoştur.
Kullanıldığı yerler:
Mide ve bağırsak kanamalarında ve kanlı idrarda faydalıdır. Kanı temizler.
Vücuda serinlik verir. Şeker hastalarının susuzluğunu giderir. İdrar söktürür.
Kabızlığı giderir. Zayıflamaya faydalıdır. Dalak hastalıklarında şikayetleri
geçirir. Uykusuzluk, sinirlilik ve zihin yorgunluğunda faydalıdır. Lapası, yanık
ve apsede rahatlık verir.
Servi
( selvi
) :Servigiller familyasından; genellikle kış aylarında yaprak dökmeyen bir
ağaçtır. Birçok çeşidi vardır. Adi servi 20-30 m kadar boy alabilen, sütun
şeklinde bir servi türüdür. Kabukları ince ve düzgün, uzun çatlaklıdır.
Yaprakları koyu yeşil renklidir. Sürüngenlerinin ucunda, 3 cm kadar çapında,
esmer renkli kozalağı vardır. Dal ve yapraklarından elde edilen uçucu yağın
içeriğinde, tanen ve servi kafurusu vardır. Hekimlikte kozalalar kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
İshali keser. Kanamaları durdurur. Şeker hastalığında da faydalıdır. Saçları
kuvvetlendirmekte ve diş ağrılarını dindirmekte de kullanılır.
Sinameki
(cassia
) :Baklagiller familyasından; bütün sıcak bölgelerde yetişen, sarı çiçekli otsu
veya ağaçsı bir bitkidir. 400'den fazla türü vardır. Çiçekleri, yapraklarının
dibinden çıkar. Uzun salkım şeklindedirler. Meyvesi, baklaya benzer. Basık
silindirimsi, odunsu ve sert kabukludur.
Kullanıldığı yerler:
Kuvvetli müshildir. Kolit ve spastik kabızlıkta kullanılmaz. Bulantı ve kusma
yapabilir. Sütlü kahveyle içilmesi daha kolaydır.
Sinirliyaprakotu
(sinirotu ) :Sinirotugiller familyasından; bir veya çok yıllık otsu bir
bitkidir. Birçok yabani türü vardır.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. Yaraları iyileştirir. Cerahatı boşaltır. Nasırların sökülmesinde
kullanılır.
Soğan
(
basaliye ) :Zambakgiller familyasından; yumrumsu ve yeşil yaprakları kullanılan
keskin kokulu, acı bir otsu bitkidir. Bileşiminde uçucu ve sabit yağ, şekerler,
fermentler ve amino asitler vardır.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. Vücutta biriken zararlı maddeleri ve suyu atar. Romatizma,
mafsal iltihabı, idrar tutukluğu, damar sertliğinde faydalıdır. Böbreklerdeki
kum ve taşların dökülmesine yardımcı olur. Zayıflamayı sağlar. Böbrek ağrısını
dindirir. Zihin yorgunluğunu dindirir. Baygınlığı geçirir. Prostat bezinin
hastalanmasını önler. İktidarsızlıkta faydalıdır. Cinsel gücü artırır. Egzama ve
diğer cilt hastalıklarında faydalıdır. Öksürük söktürür, bronşları temizler.
Astım nöbeti, akciğer hastalıkları, grip ve soğuk algınlığında faydalıdır.
Kandaki şeker seviyesini düşürür. Şeker hastalarında faydalıdır. Kolera ve
veremde bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur. İhtiyarlamayı
geciktirir. İştah açar. Kalbi kuvvetlendirir. Koroner damarları genişletir.
Cerahatlerin boşalmasına yardımcı olur. Dolama ve arpacıkta da faydalıdır.
Solucanotu
(
tanacetum vulgare ) :Bileşikgiller familyasından; Karadeniz ve Doğu Anadolu
Bölgesinde doğal olarak yetişen bir bitkidir. Taze bitkinin çiçekleri
kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Bağırsak solucanlarını düşürür.
Soyafasulyesi
( soja
hispida ) :Baklagiller familyasından; 1 - 1,5 m boyunda, bir yıllık otsu bir
tarım bitkisidir. Çiçekleri menekşe sarısı rengindedir. Tohumu küre şeklinde,
üzeri pürtüksüzdür. Bir yanında siyah leke vardır. Besleme gücü yüksek bir
gıdadır.
Kullanıldığı yerler:
Vücudun geliişmesini sağlar. Şeker hastaları için faydalıdır. Sinirlerin ve
adalelerin güçlenmesini sağlar. Zihin yorgunluğunda faydalıdır. Nekahat
devresinin kısalmasını sağlar. Guatr olanlar kullanmamalıdır.
Sumak
( somak
) :Antepfıstığıgiller familyasından; kışın yaprak döken veya her mevsimde yeşil
kalan bir ağaçcıktır. Meyvesi mercimeğe benzer. 150 kadar türü vardır. Birçoğu
zehirlidir. Yurdumuzda derici sumağı ve boyacı sumağı doğal olarak yetişir.
Kokulu sumağın tentür halindeki şekli idrar tutamama hastalığında faydalıdır.
Kullanıldığı yerler:
Hazmı kolaylaştırır. Hazımsızlığı ve iştahsızlığı giderir. İshali keser. Kandaki
şeker miktarını düşürür. Fazlası kabızlık yapar. Tansiyonu yüksek olanlar
kullanmamalıdırlar.
Susam
(
sesanum indicum ) :Susamgiller familyasından; sıcak bölgelerde yetişen, bir
yıllık, yağ veren otsu bir bitkidir. Çiçekleri beyaz veya kırmızı, sarıyla
karışık alacalı beyazdır. Meyvesi kapsül şeklindedir. Tohumları esmer veya sarı
renklidir. Tohumlarından susamyağı çıkarılır. Tahin helvası yapımında da
kullanılır. Ev ilaçlarında; yaprakları ve yağı kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Yağı, safra taşlarının düşürülmesinde faydalıdır. Karaciğer hastalıklarında
kullanılır. Kabızlığı giderir. Cinsel gücü artırır. Karın ağrısını giderir.
Nefes darlığı ve bronşitte faydalıdır.
Suteresi
( sezab
) :Turpgiller familyasından; akarsu kenarlarında yetişen çok yıllık otsu bir
bitkidir. Gövdesi yeşil renkli, köşeli, parlak ve yatıktır. Boyu 30-40 cm
kadardır. Kökü çoktur. Çiçekleri beyazdır. İçeriğinde; kükürtlü bir glikozit,
sabit yağ, A, C, D vitaminleri ve mirozin vardır. Ev ilaçlarında usaresi
kullanılır. Salata olarak da yenir.
Kullanıldığı yerler:
Sinirleri yatıştırır. İdrar söktürür. Vücudu kuvvetlendirir. İştah açar. Skorbüt
tedavisinde faydalıdır. Cinsel gücü artırır.
Suyosunu
( alga )
:Tatlı bitkiler şubesinden; genellikle suda yaşayan klorofilli bitkidir. Yeşil,
esmer, kırmızı ve mavi su yosunları diye sınıflara ayrılır ve değişik alanlarda
kullanılırlar. Soda, potas ve iyot elde edilir. Tarım, sanayi ve tıpta
kullanılır. Bazı memleketlerde de besin olarak yenir.
Kullanıldığı yerler:
Fistüllü yaraları genişletmek için cerrahide kullanılır. Dıştan tatbik
edildiğinde zayıflatıcı özelliği de vardır.
Sığırkuyru?u
(
verbascum ) :Sıracagiller familyasından; yüksek boylu, bir veya iki yıllık otsu
bir bitkidir. Yurdumuzda 200 kadar türü vardır. Sık tüylüdür. Yaprakları
tabanında toplanmıştır. Çiçekleri çok çabuk dökülür. Sarı veya kırmızımsı
renktedirler. Büyüksığırkuyruğu denilen türünün içeriğinde; şeker, sabit ve
uçucu yağ, müsilaj, reçine, saponin ve renkli maddeler vardır.
Kullanıldığı yerler:
Göğsü yumuşatır. Balgam söktürür. Bronşitte faydalıdır.
Sıracaotu
(
scrophuiaria ) :Sıracagiller familyasından; pis kokulu, çok yıllık otsu bir
bitkidir. Boğumlu sıracaotu ve köpeksıracaotu en yaygın olan türlerdir.
Kullanıldığı yerler:
Lapası sıraca tedavisinde kullanılır.
Süsen
( iris )
:Süsengiller familyasından; Nisan - Haziran ayları arasında türlü renklerde ve
güzel kokulu çiçekler açan, 30-80 cm boyunda, çok yıllık soğanlı otsu bir
bitkidir. Çiçekleri dalların ucunda başak şeklindedir. Dış kısımları soyulup,
kurutulduktan sonra menekşe kökü diye kullanılır. İçeriğinde uçucu yağ, sabit
yağ, müsilaj, nişasta, tanen, şeker, iridin ve reçineli maddeler vardır.
Yurdumuzda 20 kadar türü vardır.
Kullanıldığı yerler:
Az miktarda kullanıldığı takdirde astım ve bronşitte faydalıdır. Göğsü
yumuşatır. Balgam söktürür. Yüksek dozda kullanıldığı takdirde kusturucudur.
Mide ve bağırsak gazlarını giderir. Vücutta biriken suyu boşaltır. Kadınlarda
görülen beyaz akıntıyı keser. Haricen kullanıldığı takdirde yaraları
iyileştirir.
Sütleğen
(
euphorbia ) :Sütleğengiller familyasından; süt gibi beyaz ve zehirli bir özsuyu
taşıyan, bir veya çok yıllık, otsu veya odunsu bir bitkidir. Yurdumuzda 60 kadar
çeşidi vardır. Önerilen miktardan fazla kullanılmamalıdır.
Kullanıldığı yerler:
Kuvvetli müshildir. Kabızlığı giderir. Sıtma ve sarılıkta da kulanılır.
Sütotu
(
polygala ) :Sütotugiller familyasından; bir veya çok yıllık, odusu veya otsu bir
bitkidir. Çiçekleri kırmızı, beyaz veya mavidir. Yurdumuzda polygala supina ve
polygala anatolica denilen türleri vardır. Kökü kullanılır. Kokusu bulantı
vericidir.
Kullanıldığı yerler:
Bronşitte faydalıdır. Balgam söktürür. Göğsü yumuşatır. İdrarı çoğaltır. Anne
sütünü çoğaltır. Yüksek dozda kullanılacak olursa kusturur.
Söğüt
( bid )
:Söğütgiller familyasından; genellikle su kenarlarında yetişen boylu veya bodur
bir ağaçtır. Kışın yaprak döker. Yaprak dökmeyenleri enderdir.
Meyveleri
kapsül şeklindedir. Yurdumuzda 35 kadar türü vardır. Dal kabuklarının içeriğinde
salisin glikozidi ve tanen vardır. Ev ilaçlarında kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Ateşi düşürür. İshali keser. Kanamayı dindirir. Mikropları öldürür. İştah açar.
Vücuda kuvvet verir. Romatizma ağrılarını dindirir. Mesane taşlarının
düşürülmesine yardımcı olur. Uykusuzluğu giderir. Sinirleri yatıştırır. Aybaşı
kanamalarını düzenler.
Şifalı Bitkiler Şıfacı bitkiler Şifa Veren
bitkiler Hastalıklara iyi Gelen Bitki Tedavileri Tıpda Adı Artık Alternatıf Tıp
Diye Anılan bitkisel Tedavi Tedaviler Hastalıklara İyi gelen Doga Bitkileri
Yaban otları yayla Otları Mezre otları Çeşitli Yaban Otları Ağaç kokleri
Meyveler Ağaç yapraklarından Yapılan Bitkisel Şifalı bitkiler Tedavisi
Tedavileri