Cinsellik Ana Sayfa
Cinsel Sağlık Bilgileri
Cinsel Seks Bilgileri
Bulaşıcı Hastalıklar
|
|
|
|
Cinsel Bilgiler Cinsel Sağlık Kadın Sağlığı Erkek Sağlığı Cinsellikle Alakalı
Bilgi Deposu
|
Embryonik yasamin baslarinda kabaca 3 hücre tabakasi bulunur. Bu tabakalar farklilasarak degisik hücre ve doku gruplarini, sonunda da organlari olustururlar. Bu tabakalara germ hücre tabakalari adi verilir. Germ hücreleri kadinlarda yumurtalik, erkeklerde ise testislerde bulunur ve yumurta ile sperm hücresinin yapimindan sorumludur. Bu hücrelerden gelisen tümörler pekçok degisik dokuyu barindirma yetenegine sahiptirler. Genelde baskin olan germ tabakasi ektoderm adi verilen tabakadir. Bu tabakadan basta deri ve deri ekleri olmak üzere degisik dokular gelisir. Bu nedenle yumurtalikta görülen iyi huylu germ hücre tümörleri "dermoid kist" olarak adlandirilmaktadir. Aslinda bu adlandirma çok gerçekçi degildir, çünkü dermoid kist adi ile anilan kitlenin içinde pekçok degisik doku bulunabilir. Bu kitle için dogru ve günümüzde bilimsel çevrelerde kabul edilen ad "matür teratom"dur. Bunun yaninda ayni patolojiyi tanimlamak için kullanilan diger terimler "matür kistik teratom" ve "benign ovarian kistik teratoma"dir Tarihçe Dermoid kist terimi ilk kez 1831 yilinda Leblanc tarafindan kullanilmistir. Leblanc bir atin kafatasi içinden çikardigi bir tümörde saç ve deri eklerine benzeyen elementler gördügünde buna deri anlamina gelen dermis sözcügünden esinlenerek kist dermoid adini vermistir. Teratom sözcügünü ise ilk kez 1863 yilinda Virchow, Yunanca canavar anlamina gelen teraton kelimesinden esinlenerek türetmistir. Günümüzde her iki sözcük de birbirinin yerine kullanilmaktadir. Terotomlar birden çok germ tabakasindan köken alan ve yine birden fazla hücre tipi içeren tümörlerdir. Nadiren sadece tek bir germ tabakasindan gelismis tümörler de olabilir. Teratomlarin iyi huylu ya da kötü huylu (kanser) olmasi içerdikleri hücre türlerinin farklilasma derecesine (matür-immatür) baglidir. Immatür teratomlar kötü huylu, matür teratomlar ise iyi huyludur. Görülme sikligi Dermoid kist ya da matür teratom en fazla kuyruk sokumu bölgesinde (sakrokoksigeal teratom) görülür. Olgularin %57'si bu alandadir. %27'si ise gonadlarda yani kadinlarda yumurtalik erkeklerde ise testistedir. Sakrokoksigeal teratoma her 20.000-40.000 canli dogumda bir rastlanilir. Matür kistik teratom yani dermoid kist ise tüm over tümörlerinin %10-20'sini olusturur. En sik görülen germ hücreli over tümörü olmasinin yanisira 20 yasindan genç kizlarda en sik karsilasilan over tümörüdür. Her yasta görülebilmekle birlikte en sik üreme çagindaki kadinlada görülür. Genelde tek tarafli olmakla birlikte %8-15 olguda her iki yumurtalikta da dermoid kist bulunur Yapisi Dermoid kist bütün germ hücrelerinden parçalar tasiyabilir ancak genelde baskin olan ektoderm tabakasidir. Bu nedenle deri ve deri eklerine ait kisimlar daha fazla görülür. Deride bulunan sebase salgi bezleri dermoid kist içinde de bulundugundan kist sivisi koyu kivamli, sari-kahverengi renkli, yagli, yogun bir sividir. Kist içinde çogu zaman saç, kil, dis, kemik, kikirdak, sinir gibi dokular bulunur. Resimde içinde dis içeren bir dermoid kistin röntgen filmindeki görüntüsü izlenmektedir. Ameliyat sirasinda dev dermoid kist Dermoid kist içinde saç Içerisinde yogun olarak tiroid dokusu içermesi durumunda kiside tiroid hormonlarinin asiri salgilanmasi söz konusu olur. Bu durumda patolojiye struma ovarii adi verilir ve hipertiroidi bulgulari ortaya çikar. Boyutlari çok degiskendir. Birkaç santimetreden yarim metreye kadar degisebilir. Kansere dönme olasiligi var midir? Dermoid kistin kansere dönme olasiligi son derece düsüktür. Olgularin %1-2'sinde uzun dönemde kanserlesme görülebilir. Klinik ve Tani Dermoid kist genelde belirti vermez ve baska bir nedenle yapilan muayene, ultrason incelemesi, radyolojik inceleme ya da ameliyatlar sirasinda tesadüfen fark edilir. Olgularin yaklasik %65'inde herhangi bir yakinma yoktur. Dermoid kistin ultrasonografik görüntüsü Belirti varliginda en sik karsilasilan yakinma karin agrisidir. Bunun yanisira karinda siskinlik ve anormal uterin kanama görülebilir. Daha nadir karsilasilan yakinmalar ise idrar ya da diskilama problemleri ile sirt agrisidir. Struma ovarii varliginda hipertiroidi ile ilgili yakinmalar görülür. Komplikasyonlar Dermoid kist bazi komplikasyon risklerini de beraberinde tasir. Bunlar torsiyon, rüptür, enfeksiyon ve kansere dönüsümdür. Torsiyon:Dermoid kistin en sik karsilasilan ve en korkulan komplikasyonu torsiyondur. Içeridigi dokular ve koyu kivamli sivi nedeni ile agir bir kisttir. Bu agirlik yumurtaligin kendi etrafinda dönmesine yani torsiyonuna neden olabilir. Torsiyon varliginda yumurtaliga giden kan akimi azalacagi ya da kesilecegi için bir süre sonra kangren meydana gelir. Torsiyonun klinik bulgusu agridir. Olay ilerledikçe agri artar. Bazen tam bir torsiyon olmaz ve hafif agri ile birlikte kendini belli eder. Bir süre sonra yumurtalik detorsiyone olarak normal konumuna döner ve agri kaybolabilir. Dermoid kist variginda torsiyon görülme sikligi %3.2-16 arasindadir. Kistin büyüklügü arttikça torsiyon riski de artar. Rüptür: Dermoid kistin rüptüre olmasi yani patlamasi kendiliginden olabilecegi gibi torsiyona bagli da gelisebilir ve %1-4 olguda karsilasilir. Rüptür aniden olustugunda genelde sok gelisir. Içerdigi yagli sivi ve diger dokular karin zarini irrite ederek tehlikeli bir durum olan kimyasal peritonite neden olabilir. Bazen ise küçük bir rüptür alanindan yavas bir sizinti olur. Bu durum karin agrisi ile beraber karin içinde siddetli iltihap ve yapisikliklara yol açar. Enfeksiyon: Nadir görülen bir komplikasyondur ve olgularin %1'inden daha azinda karsilasilir. Kansere dönüsüm: Saf formunda matür kistik teratom iyi huylu bir tümördür. Ancak %1-2 olguda immatür bilesenler de bulunabilir ve kansere dönisim söz konusu olabilir. Böyle bir durumda 5 yillik yasam sansi %15-31 arasindadir. Tedavi Dermoid kistin tedavisi cerrahidir. Fark edildigi anda çikartilmasi uygun olur. Operasyon laparoskopik ya da açik ameliyat seklinde yapilabilir. Ancak uygun vakalarda laparoskopik yaklasim tercih edilmelidir. Dermoid kistin laparoskopideki görünüsü Genelde üreme çagindaki kadinlarda görüldügünden yumurtalik dokusunun korunmasina özen gösterilmeli ve sadece kist çikartilmali, yumurtalik alinmamalidir. Operasyon sirasinda kist rüptüre olursa karin boslugu dikkatlice temizlenmeli, karin içinde kist içerigine ait materyal kalmamasina büyük özen gösterilmelidir. Aksi taktirde kimyasal peritonit ortaya çikabilir. Bu açidan dermoid kist operasyonlari özel deneyim ve dikkat gerektiren operasyonlardir. Alinan materyal mutlaka patolojik incelemeye gönderilmeli ve immatür bilesenler olmadigi gösterilmelidir. Tek tarafli olgularda diger yumurtalikta herhangi bir kitle yoksa biopsi almaya gerek yoktur. Dermoid kist %4 olguda tekrarlayabilir.
|
|
((( Okuduktan Sonra Geri Dönmek İçin Tıklayınız.. )))
|
|