Düsük Hapi veya Düsük Ignesi - Cinsellik Saglık Kadın Saglıgı Erkek Saglıgı Cinsel Bilgiler Seks Hayatı için Faydalı bilgiler

Cinsel Bilgiler Cinsel Sağlık Kadın Sağlığı Erkek Sağlığı Cinsellikle Alakalı Bilgi Deposu

Gebeligi sonlandirilmak için kürtaj disinda bir yöntem yok mu?" "Düsük hapi ya da ignesi yok mu" ve buna benzer sorular e-posta, telefon ya da yüzyüze görüsmelerde en sik karsilastigim sorularin basinda geliyor. Sorunun cevabi EVET, düsük hapi var. Ancak bu hap ülkemizin de dahil oldugu pekçok ülkede satista degil. Aslina bakalirsa hap uzun zamandir Fransa basta olmak üzere bazi Avrupa ülkelerinde, ve 2000 yilinin sonlarindan beri Amerika Birlesik Devletlerinde kullanilmasina ragmen güvenilirligi ve kullanim kolayiligi hala daha tartismali. TARIHÇE Gebeligi erken dönemlerde sonlandirip düsüge neden oldugu için düsük hapi olarak adlandirilan bu ilaç yaygin olarak RU486 olarak bilinmektedir. Ilk kez Fransa'da Dr. Etienne-Emile Baulieu tarafindan 1980 yilinda gelistirilmistir. RU486 adi etken maddeyi üreten ilaç firmasi olan Roussel-Uclaf'in ilk harflerinden gelirken 486 ise madde ile ilgili seri numarasidir. RU486 adi artik pek kullanilmamakta bunun yerine ilacin etken maddesinin adi olan mifepriston tercih edilmektedir. Fransa ve Çin ilacin en fazla kullanildigi ülkelerdir. Bunlar disinda 20'ye yakin ülkede kullanimi serbesttir. Ancak bu ilaç eczanelerden kolaylikla temin edilebilecek bir ilaç degildir. Hemen her ülkede satisi ve kullaniminda sinirlandirmalar bulunur ve sadece yetkili doktorlar tarafindan verilir. Bazi ülkelerde kontrolü saglayabilmek için her hapin üzerinde bir numara bulunur ve bu sayede hangi hapi hangi doktor ya da klinigin satin aldigi bilinebilir. Amerika Birlesik Devletleri mifepristonun kullanimina uzun yillar onay vermemistir. Bu kararda kürtaj karsiti gruplarin çalismalari büyük ölçüde etkili olmustur. Hatta bu gruplar ilaci üreten firmanin 2. Dünya Savasi'nda Hitler Almanya'sina ölüm gazlarini satan firmanin bir kolu oldugunu ve sadece bu nedenle bile kullanimina izin verilmemesi gerektigini ileri sürmüslerdir. Kürtaj karsiti gruplarin çalismalarina ragmen yapilan uzun süreli klinik arastirmalarin yanisira kadin haklari savunucu gruplarin lobileri sonucu ülkenin ilaç ve gida denetimi yapan ve bunlarin kullanilip kullanilamayacagina karar veren en yetkili kurulusu olan FDA (Food and Drug Administration) Eylül 2000'de ilacin ABD sinirlari içinde belirli kurallar dahilinde kullanilmasina onay vermistir. Mifepriston ile ilgili düzinelerce bilimsel arastirma yapilmis olmasina karsin ilacin etkinligi ve güvenilirligi konusunda bilimsel arenada hala daha tartismalar devam etmektedir. DÜSÜK HAPI NASIL ETKI EDER? Hamileligin saglikli bir sekilde devam etmesi yumurtaliklardan salgilanan progesteron adi verilen hormona baglidir. Bu hormonun yoklugunda embryonun yerlestigi endometrium tabakasi dökülür ve kanamayla atilir ve gebelik düsükle sonuçlanir. Mifepriston vücutta bulunan progesteronu bloke ederek etki gösteren sentetik bir anti-progesterondur. Mifepriston kullanildiginda sonuçta bir düsük olayi meydana gelir. Tek basina kullanildiginda her zaman düsük gerçeklesmiyebilir. Tipki missed abortusta oldugu gibi bebek içeride ölür ancak rahim disina atilamiyabilir. Bu durumda düsük hapinin amacina ulasabilmesi için rahim kasici baska ilaçlar ile birlikte kullanilmasi gerekir. Bu amaçla en sik, gerçekte bir ülser ilaci olan ancak ikinci etki olarak içerdigi prostoglandin nedeni ile rahim kasilmalarini baslatan baska bir ilaç kullanilir. ETKINLIGI NE KADAR? Mifepriston tek basina kullanildiginda basari sansi yani gebeligin bir düsükle sonuçlanmasi olasiligi %60 civarindadir. Rahim kasilmalarini baslatan ilaçla birlikte kullanildiginda ise bu oran %92'ye çikmaktadir. Ancak bu oranlar sadece 7 haftaliga kadar olan gebelikler için geçerlidir. Yapilan çalismalar iki ilacin birarada kullanildigi durumlarda 9. haftaya kadar kullanilabilecegini göstermektedir. Ancak bu haftalara ulasildiginda kandaki progesteron seviyesi ilacin bloke edebileceginden daha fazla oldugu için basari sansi azalir. NASIL KULLANILIYOR? Mifepriston kullanimi korunmasiz bir iliski sonrasi alinan haplar seklinde uygulanan acil dogum kontrolü degildir. Ayrica düsük hapi ile istenmeyen bir gebeligi sonlandirmak,agri kesici alip basgarisini dindirmek kadar kolay bir islem de degildir. Aslinda ilacin kadinlar ve doktorlar arasinda yaygin olarak tercih edilmemesinin temel nedeni de zahmetli olmasi ve islemin uzun sürmesidir. Istenmeyen gebeligin ilaç yardimi ile sonlandirilmasi 14 gün kadar sürebilir ve en az 3 kere doktor ziyareti yapilmasi gerekir. Islemin 3 temel asamasi vardir. Ilk asama kürtaj olmak isteyen kadinin tam bir muayenesidir. Tibbi özgeçmisinin irdelenmesi ve ilacin kullanimina engel bir durumun olamadigi anlasildiktan sonra jinekolojik muayene ve inceleme yapilarak dis gebelik olmadigi ve bebegin 7 haftadan büyük olmadigi saptanir. Daha sonra kisiye uygulama sekli, olasi yan etkileri konusunda bilgi verilir, islemi ve potansiyel yan etkilerini anladigina, islemin yapilmasina izin verdigine ve gelmesi gereken günlerde kontrollere gelecegine dair yazili bir form imzalatilir. Daha sonra hastaya 3 adet mifepriston hapi verilir. Kisi bu haplari doktorun gözetimi altinda hemen yuttuktan sonra beklemeye baslir. Kisinin haplari alip baska birisine vermemesi için doktorun gözü önünde yutmasi gerekir. Hastalarin yaklasik yarisinda 24 saat içinde kanama baslar ve %3-6'si ilk 48 saat içinde düsük yapar. Kisi 48 saat sonra yeniden doktorunun yanina gider ve düsük olup olmadigi veya bebegin hala daha canli olup olmadigi incelenir. Eger gebelik ürünü tamamen atilmadiysa düsügün tamamlanmasi için gerekli olan prostoglandin hapi verilir. Rahim kasilmalarinin neden oldugu agrilarin siddetini azaltmak için agrikesiciler reçete edilebilir.Hasta daha sonra 4-6 saat kadar doktorun yaninda bekler. Hastalarin %90'indan fazlasi bu süre içinde düsügü gerçeklestirir. Dört alti saat içinde düsük olmayanlar ise evine gönderilir ve evde düsük yapmasi beklenir. Hastaya acil durumlarda ne yapmasi gerektigi konusunda bilgi verilir. Yaklasik 14 gün sonra hasta kontrole çagilirir. Bu kontrolde, düsügün olup olmadigi, eger olduysa içeride parça bulunup bulunmadigi, enfeksiyon ve kanama gibi komplikasyonlarin varligi arastirilir. Eger hala devam ediyorsa olasi konjenital anomali riski nedeni ile gebeligin kürtaj ile sonlandirilmasi önerilir. Komplikasyon varliginda uygun sekilde tedavi edilir. YAN ETKILER VE KOMPLIKASYONLAR Yapilan çalismalarda hastalarin %99'unda asagidaki yan etkilerden biri ya da birden fazlasina rastlandigi gösterilmistir. Yan etki Görülme orani % Karin agrisi ve kramp 97 Bulanti 67 Basagrisi 32 Kusma 34 Ishal 23 Basdönmesi 12 Halsizlik 9 Bel agrisi 9 Kanama 7 Ates 4 Viral enfeksiyon 4 Olgularin büyük bir kisminda birden fazla yan etki görülmekte olup bu yan etkilerin %23'ü siddetli olarak tanimlanmaktadir. Bu hastalardan bazilarinin yan etkilerin tedavisi için hastaneye yatirilmasi gerekmistir. Tipki kendiliginden olusan düsüklerde oldugu gibi mifepriston kullanimi ile gerçeklesen düsük de agrili bir olaydir. Mifepriston kullanimina bagli ölüm olgulari bildirilmekle birlikte kontraendike olmayan hastalarda kullanildiginda yönteme bagli ölüm orani 200.000'de birdir. Bu oran kürtaj ile karsilastirilabilecek düzeydedir. Ölümlerin ana nedeni asiri miktarda kanama ve içeride parça kalmasi nedeni ile olan enfeksiyonlardir. Dünya Saglik Örgütünün arastirmasina göre RU486 kullanimi sonrasi tam olmayan düsük gerçeklesmesi durumunda %30 olguda pelvik enfeksiyon ortaya çikmaktadir. Bunun temel nedenlerinden birisi de ilacin bagisilik sistemini baskilayici özelligidir. Hastalarin %9'unda kanama 30 günden uzun sürmektedir. %7 hastadada kanamayi kesmek için tibbi tedavi uygulanmasi gerekirken daha az olguda kan nakli gerekli olmaktadir. Yaklasik %8 hastada kan hemoglobin degeri %20 oraninda düsmektedir. Öte yandan düsügü tamamlamak üzere verilen prostoglandin hapinin üretici firmasi ilaç prospektusünde bu ilacin düsük yapmak için kullanilmamasi gerektigini belirten bir ibare bulundurmaktadir. Firma 23 Agustos 2003 tarihinde tüm saglik çalisanlarina gönderdigi bir mektupta söyle demektedir: "Ilacin hamile kadinlarda üretim amaci disinda kullanimina bagli olarak anne ve bebek ölümleri, cerrahi onarim gerektiren rahim delinmeleri ve yirtilmalari, histerektomi (rahimin alinmasi), salpingo-ooferektomi (tüp ve yumurtaliklarin alinmasi), amniyon sivi embolisi, asiri vajinal kanama, içeride parça kalmasi, sok ve kasik agrisi da dahil olmak üzere ciddi yan etkiler görülebilir. Firma ilacin ülser tedavisi disinda hamile kadinlarda düsük yaptirmak amaciyla kullanimini siddetle onaylamamaktadir." KIMLER KULLANAMAZ? Amerikan Ilaç ve Gida Dairesi (FDA) asagidaki durumlarin varliginda RU-486'nin kullanimini kesinlikle sakincali bulmaktadir: 7 haftadan büyük gebelikler Sprial varligi Dis gebelik varligi Böbrek üstü bezi ile ilgili patolojilerin varligi Kani sulandiran ilaçlarin kullanimi Kanama sorunu olmasi Steroid kullanimi Ilaç kullanimini takiben 2. ve 3. asamalarda kontrole gelme olanaginin olmamasi Acil müdahale edilebilecek olanaklarin olmamasi Kullanilan ilaçlara karsi bilinen bir alerji olmasi Öte yandan asagidaki durumlarin varliginda da risklerin yüksek olmasi nedeni ile mifepriston kullanilmasi önerilmez. 18 yasindan küçük olmak 35 yasindan büyük olmak Sigara içiyor olmak Astim hastaligi Glokom hastaligi Kalp kapakçik hastaligi Tansiyon düsüklügü Orak hücreli anemi Karaciger, akciger ve böbrek hastaligi Damar tikanikligi Seker hastaligi Kalp hastaligi Yüksek tansiyon Anemi Pelvik iltihabi hastalik varligi MIFEPRISTON ILE DÜSÜK GÜVENLI MIDIR? Tüm bu olasi yan etkilerine ve pekçok kadinda kullaniminin sakincali olmasina ragmen uygun kisilerde ve kurallarina uygun sekilde kullaniliginda mifepriston ile istenmeyen gebeliklerin sonlandirilmasi güvenli bir yöntem olarak kabul edilmektedir. UZUN DÖNEM ETKILERI NELERDIR? 1982 yilindan beri yapilan klinik çalismalarda mifepristona ait uzun dönemde olumsuz sayilabilecek bir etki saptanamamistir. Ancak süre son derece kisa bir süredir ve uzun dönemde kesin olarak zararsizdir diyebilmek için daha fazla çalismaya ve veriye gerek vardir. DÜSÜK HAPININ AVANTAJLARI NELERDIR? Cerrahi bir islem gerektirmez Genel anesteziye ait riskleri tasimaz. Kürtaja ait komplikasyon risklerini tasimaz Gelismekte olan ülkelerde uygun sartlarada yapilmayan kürtajlara bagli ölüm ve komplikasyon riskini azaltir DÜSÜK HAPININ DEZAVANTAJLARI NELERDIR? Her kadin için uygun bir yöntem degildir. Gerçekte pek çok kadin bu ilacin kullanimi açisindan kontraendikasyon grubuna girer Istenmeyen etkiler daha fazladir Normalde 10-15 dakika süren kürtaja göre genelde çok uzun zaman alir (yaklasik 14 gün). Hastanin belirli araliklarla doktora gitmesini gerektirir. Nispeten yeni bir yöntem oldugu için uzun dönem etkileri tam açik degildir. Hastalarin yaklasik %10'unda basarisiz oldugu için yine bir kürtaj gerekir. Içeride parça kalma olasiligi kürtaja göre daha fazladir. DÜSÜK HAPI YAYGIN OLARAK KULLANILIYOR MU? Düsük hapi olarak tanimlanan mifepriston kullanima girdigi zamanlarda dogum kontrol hapindan beri yapilan en önemli bulus olarak lanse edilmisti ve klasik kürtaja son verecegi öngörülmüstü. Oysa aradan geçen 20 yila yakin sürede bu öngörü gerçeklesemedi. Avrupada 600.000, Çin'de 2.000.000'dan fazla kadin istemedikleri hamileliklerini bu yöntemle sonlandirmalarina karsin hala daha kürtaj eski önemini koruyor. Amerika Birlesik Devletlerinde ilacin kulllanima girmesinin birinci yildönümünde yapilan bir arastirmada jinekologlarin kürtaj isteyen hastalarin sadece %6-12'sine bu yöntemi teklif ettikleri, kadinlarin ise sadece %3.5-4'ünün kendilerine önerilen yönteme onay verdigi ortaya çikti. Doktorlarin hapa sicak bakmamalarinin basta gelen nedeni hala daha yöntemin güvenilirligi hakkinda duyduklari endise. Öte yandan sigorta sisteminin doktor hatalarinda verdigi yüksek cezalardan duyulan korku da isin bir baska yönü. Düsügün kürtaja göre çok daha uzun sürmesi ve daha yakin ve sik takip gerektirmesi de jinekologlarin mifepristona sempati duymamalarinin bir diger nedeni. Tedavi sirasinda görülen az sayida ölüm vakasi nedeni ile üreten firmalarin doktorlara gönderdigi ilaçlarin güvenli oldugu ancak çok dikkatli kullanilmasi gerektigi seklindeki uyari mektuplari da jinekloglarin endiselerini arttiran bir baska faktör. Kadinlar açisindan bakildinda ise zaten psiklojik yönden travma yaratabilen gebeligi sonlandirma isleminin çok uzun ve zahmetli olmasi yöntemin bu kadar düsük oranda tercih edilmesinde en önemli etken. Bir baska önemli etken de tedavinin maliyeti. Kürtajin ortalama 300-400 dolara mal oldugu A.B.D.'de pekçok klinik ve doktor hap ile kürtaj için yaklasik 100 dolarlik ek fatura çikartiyor. Bazi merkezler ise kürtaj ile düsük hapi tedavisi arasinda 2 kata ulasan fiyat politikalari uyguluyor. Bu farkin nedeni daha fazla takip gerektirmesi ve malpraktis nedeni tazminat ödeme riskinin kürtaja göre daha yüksek olusu. ÜLKEMIZDE DURUM? Türkiye'de su anda mifepriston satista degil. Üretici firmanin Türkiye'de de bu ilaci pazarlamak üzere Saglik Bakanligina ruhsat basvurusu yapip yapmadigi konusunda ise bir bilgim yok. Kisacasi bugün için ülkemizde istemedikleri bir hamileligi sonlandirmak isteyen kadinlar için tek yöntem kürtaj. Ülkemizde kürtaj son adet tarihinden itibaren 10. haftaya kadar serbest. Bu haftadan sonra ise ancak bebekte bir anomali saptandiginda ya da hamileligin devaminin anne adayinin hayatini tehlikeye soktugu durumarda birden fazla doktorun karari ile yapilabiliyor. KAYNAKLAR World Health Organization, "Pregnancy Termination with Mifepristone and Gemeprost: A Multicenter Comparison Between Repeated Doses and a Single Dose of Mifepristone," Fertility and Sterility, 56:1, 1990, at 40. A. Davis et al., "Bleeding Patterns After Early Abortion with Mifepristone and Misoprostol or Manual Vacuum Aspiration," Journal of the American Medical Women's Assn., Supplement 2000, 141, at 143. Spitz IM, Bardin CW, Benton L, Robbins A. Early pregnancy termination with mifepristone and misoprostol in the United States. N Engl J Med. 1998 Apr 30;338(18):1241-7. Letter from Michael Cullen, MD, Searle's U.S. Medical Director, dated August 23, 2000

((( Okuduktan Sonra Geri Dönmek İçin Tıklayınız.. )))